CHUẨN BỊ DINH DƯỠNG TRƯỚC MANG THAI: MẸ ĂN GÌ ĐỂ CÓ THAI KỲ KHỎE MẠNH, HỖ TRỢ SỰ PHÁT TRIỂN NÃO BỘ CỦA BÉ?

Một thai kỳ khỏe mạnh không chỉ bắt đầu từ khi que thử thai xuất hiện hai vạch mà còn được chuẩn bị từ trước khi thụ thai. Dinh dưỡng hợp lý, thể trạng phù hợp và việc bổ sung vi chất đúng cách giúp người phụ nữ chuẩn bị tốt hơn cho thai kỳ, đồng thời góp phần giảm nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng và một số dị tật bẩm sinh có thể phòng ngừa.

Vậy phụ nữ chuẩn bị mang thai nên ăn gì, bổ sung những vi chất nào và cần lưu ý điều gì?

1. Bốn nhóm vi chất quan trọng

Axit folic (vitamin B9)

Axit folic giúp phòng ngừa dị tật ống thần kinh ở thai nhi. Phụ nữ có kế hoạch mang thai nên bổ sung 400 mcg axit folic mỗi ngày, bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai và tiếp tục trong 12 tuần đầu thai kỳ, theo hướng dẫn chuyên môn. Nguồn folate trong thực phẩm gồm rau xanh đậm, bông cải xanh, các loại đậu và bơ.

Sắt và vitamin B12

Đây là những vi chất cần thiết cho quá trình tạo máu và duy trì chức năng thần kinh. Nguồn thực phẩm gồm thịt nạc, cá, hải sản, trứng, sữa và các loại đậu.

Canxi và vitamin D

Canxi hỗ trợ sức khỏe xương và răng; vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi. Có thể bổ sung qua sữa, sữa chua, phô mai, cá nhỏ ăn được xương, đậu phụ có bổ sung canxi và các thực phẩm cung cấp vitamin D.

DHA và omega-3

DHA tham gia cấu tạo tế bào thần kinh và võng mạc. Nên ưu tiên cá có hàm lượng thủy ngân thấp như cá hồi, cá mòi và cá trích. Quả óc chó, hạt chia và hạt lanh cung cấp omega-3 thực vật.

2. Ba thói quen tốt trước khi mang thai

• Duy trì cân nặng phù hợp: Đánh giá BMI và điều chỉnh cân nặng an toàn trước khi mang thai.
• Tránh chất có hại: Không uống rượu bia, không hút thuốc và tránh khói thuốc. Khi mang thai, nên giới hạn caffeine dưới 200 mg/ngày.
• Khám sức khỏe và tiêm chủng: Kiểm tra bệnh lý, tiền sử tiêm chủng và tình trạng miễn dịch. Một số vaccine cần được tiêm trước khi mang thai theo tư vấn của nhân viên y tế.

3. Những thực phẩm và đồ uống cần hạn chế hoặc tránh

• Rượu, bia: Tránh sử dụng khi chuẩn bị mang thai vì có thể đã thụ thai trước khi nhận biết.
• Cà phê, trà đặc, nước tăng lực: Kiểm soát tổng lượng caffeine; tránh lạm dụng nước tăng lực.
• Thịt, cá, trứng sống hoặc chưa chín: Có thể gây ngộ độc thực phẩm và nhiễm trùng.
• Sữa chưa thanh trùng: Có nguy cơ chứa vi khuẩn gây bệnh; ưu tiên sữa đã thanh trùng hoặc tiệt trùng.
• Cá nhiều thủy ngân: Tránh cá mập, cá kiếm, cá thu vua, cá cờ marlin và cá ngừ mắt to. Ưu tiên các loài cá ít thủy ngân.
• Thực phẩm chế biến sẵn: Hạn chế xúc xích, thịt chế biến sẵn, mì ăn liền, nước ngọt và bánh kẹo vì thường chứa nhiều muối, đường hoặc chất béo bão hòa.

4. Thông điệp dành cho mẹ

Ăn đa dạng – Bổ sung đúng – Sống lành mạnh – Khám trước khi mang thai.

Đừng chờ đến khi biết mình mang thai mới bắt đầu chăm sóc dinh dưỡng. Hãy chủ động chuẩn bị sức khỏe ngay từ hôm nay để hướng đến một thai kỳ khỏe mạnh.

Thông tin mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế tư vấn cá nhân của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

1. WHO: Khuyến nghị bổ sung axit folic trước và trong giai đoạn đầu thai kỳ.
2. Quyết định số 776/QĐ-BYT “Hướng dẫn Quốc gia về Dinh dưỡng cho phụ nữ có thai và bà mẹ cho con bú”

Tin, bài: CN. Nguyễn Thu Nga - Khoa Dinh dưỡng